لقاح مصنوعی یا IVF یکی از پیشرفتهترین و پرکاربردترین روشهای درمان ناباروری است که به میلیونها زوج کمک کرده است تا به آرزوی داشتن فرزند دست یابند. یکی از سوالات رایجی که بسیاری از زوجها دارند، احتمال بارداری چند قلویی با ای وی اف است. در این مقاله، به بررسی دلایل و عوامل مؤثر بر بارداری چندقلویی با IVF، علائم آن، خطرات، و روشهای کاهش این خطرات میپردازیم.
به مشاوره نیاز دارید همین حالا با دکتر مهشید کریمی متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.
دکتر مهشید کریمی
متخصص زنان، زایمان و جراحی های زیبایی زنان فلوشیپ فوق تخصصی ناباروری
سابقه بیش از 100 جراحی موفق زیبایی زنان
تهران، خیابان قائم مقام فراهانی
چندقلوزایی در IVF آیا احتمال بارداری چندقلویی بیشتر است؟
یکی از ویژگیهای اصلی روش IVF، انتقال جنینها به رحم است. در بسیاری از موارد، پزشکان به منظور افزایش شانس بارداری، بیش از یک جنین را به رحم منتقل میکنند. این اقدام میتواند شانس چند قلویی با ای وی اف را بالا ببرد. مطالعات نشان میدهد که حدود ۳۰٪ از بارداریهای حاصل از IVF منجر به بارداری چندقلویی میشوند که بیشتر آنها دوقلویی هستند. در واقع، انتقال همزمان چندین جنین به رحم باعث افزایش احتمال بارداری با جنینهای متعدد میشود.
چه عواملی احتمال بارداری چندقلویی را افزایش میدهند؟
در بارداریهای حاصل از این روش چندین عامل میتوانند شانس بارداری چند قلویی با ای وی اف را افزایش دهند. این عوامل شامل موارد زیر است:
- تعداد جنینهای منتقلشده: بیشتر بودن تعداد جنینها که به رحم منتقل میشوند، احتمال بارداری چندقلویی را بالا میبرد.
- کیفیت جنینها: جنینهایی که کیفیت بالاتری دارند، شانس بیشتری برای لانهگزینی موفق در رحم دارند که منجر به بارداری چندقلویی میشود.
- سن مادر: زنان بالای ۳۵ سال معمولاً شانس بیشتری برای بارداری چندقلویی دارند. این امر به دلیل تغییرات هورمونی و واکنش متفاوت بدن به درمانهای باروری است.
علائم بارداری چندقلویی با IVF
علائم بارداری چند قلویی با ای وی اف معمولاً مشابه بارداری تکقلویی است، اما شدت آنها بیشتر است. این علائم میتوانند شامل افزایش شدید وزن، تهوع صبحگاهی بیشتر، و خستگی مفرط باشند. در واقع، وقتی که چندین جنین در حال رشد هستند، بدن مادر باید انرژی بیشتری مصرف کند که این باعث بروز علائم قویتری در بدن مادر میشود. علائم رایج بارداری چندقلویی عبارتند از:
- افزایش شدید وزن: رشد چندین جنین میتواند باعث افزایش وزن بیشتر از حد معمول در بارداری تکقلویی شود.
- تهوع و استفراغ شدیدتر: به دلیل سطح بالای هورمونهای بارداری، تهوع و استفراغ بیشتر از حالت معمول در بارداری تکقلویی مشاهده میشود.
- خستگی مفرط: با رشد چند جنین، نیاز به انرژی بیشتر است و این میتواند منجر به خستگی شدیدتر شود.
- افزایش اندازه رحم: رحم ممکن است سریعتر از حد معمول بزرگ شود که این نیز میتواند نشانهای از بارداری چندقلویی باشد.
بیشتر بخوانید: درمان ناباروری با آی وی اف
خطرات و عوارض بارداری چندقلویی با IVF
بارداری چند قلویی با ای وی اف بهویژه در IVF میتواند با برخی خطرات و عوارض همراه باشد که برای مادر و نوزادها ممکن است تهدیدآمیز باشد. این خطرات شامل مشکلاتی مانند زایمان زودرس، پرهاکلامپسی، دیابت بارداری، و رشد ناکافی جنینها میشود. عوارض احتمالی بارداری چندقلویی عبارتند از:
- زایمان زودرس: بارداریهای چندقلویی معمولاً قبل از هفته ۳۷ به پایان میرسند، که این ممکن است منجر به مشکلات سلامتی برای نوزادان شود.
- پرهاکلامپسی: این بیماری که به فشار خون بالا و علائم آسیب به دیگر اندامها منجر میشود، در بارداریهای چندقلویی بیشتر شایع است.
- دیابت بارداری: احتمال ابتلا به دیابت بارداری در مادرانی که بارداری چندقلویی دارند، بیشتر است.
- رشد ناکافی جنینها: برخی جنینها ممکن است نتوانند به اندازه کافی رشد کنند و این میتواند باعث محدودیت رشد داخل رحمی شود.
چگونه خطرات بارداری چندقلویی با IVF را کاهش دهیم؟
با وجود خطرات احتمالی، چندین روش وجود دارد که میتواند به کاهش خطرات بارداری چند قلویی با ای وی اف کمک کند. یکی از این روشها، انتخاب انتقال تکجنینی (eSET) است که در آن فقط یک جنین با کیفیت بالا به رحم منتقل میشود. این روش میتواند شانس بارداری موفق را حفظ کرده و خطر بارداری چندقلویی را کاهش دهد. روشهای کاهش خطرات بارداری چندقلویی:
- انتقال تکجنینی (eSET): انتقال یک جنین با کیفیت بالا به رحم، بهویژه در زنان جوانتر، شانس بارداری موفق را حفظ کرده و احتمال بارداری چندقلویی را کاهش میدهد.
- مشاوره با متخصص باروری: مشاوره با پزشک متخصص میتواند به بیمار کمک کند تا تصمیمات آگاهانهتری در مورد تعداد جنینهای منتقلشده بگیرد.
- آگاهی از خطرات: درک کامل از خطرات بارداری چندقلویی و عوارض آن میتواند به مادران کمک کند تا بهتر برای مراقبت از خود و جنینهایشان آماده شوند.
چگونه IVF میتواند به موفقیت در بارداری چندقلویی منجر شود؟
IVF میتواند بارداری چندقلویی را تسهیل کند، اما باید در نظر داشت که این روش همراه با ریسکهایی نیز است. در برخی موارد، پزشکان تصمیم میگیرند که جنینهای کمتری را منتقل کنند تا خطرات کاهش یابد. انتخاب چند قلویی با ای وی اف بستگی به عوامل مختلفی مانند سن مادر، وضعیت باروری، و تعداد جنینهای موجود دارد.
سخن پایانی
در حالی که IVF یکی از موثرترین روشهای درمان ناباروری است، باید توجه داشت که احتمال بارداری چند قلویی با ای وی اف بیشتر از بارداری طبیعی است. این افزایش احتمال میتواند به مزایای پزشکی و روانی برای زوجها منجر شود، اما در عین حال با خطرات و چالشهای خاص خود همراه است. بنابراین، مشاوره با پزشک متخصص و درک کامل از خطرات و مزایای IVF برای کاهش این ریسکها بسیار مهم است.