زخم دهانه رحم (سرویسیت) چیست؟ عکس التهاب دهانه رحم + درمان خانگی

التهاب دهانه رحم، که به آن سرویسیت نیز گفته می‌شود شامل التهاباتی در قسمت زیرین و انتهایی رحم (قسمتی که به واژن ختم می‌شود) می‌باشد، عوامل بسیاری از قبیل هرگونه تحریک، عفونت، آسیب یا صدمه به دهانه رحم می‌تواند باعث ایجاد این بیماری شود. این مشکل به زخم دهانه رحم نیز شناخته می شود.

با اینکه درمان التهاب دهانه رحم توسط پزشک به طور کامل قابل انجام است اما پیدا کردن عوامل زمینه‌ای در درمان و عدم ابتلا دوباره این بیماری بسیار حائز اهمیت است. بنابراین شناسایی و اطلاع از علائم و علت‌های این بیماری ضروری است تا با شناسایی هرچه سریع‌تر اقدام به درمان نمائید و از درد، ناراحتی و یا مشکلات احتمالی بعدی جلوگیری نمایید. با ما در این مقاله از سایت دکتر مهشید کریمی همراه باشید.

زخم یا التهاب دهانه رحم چیست؟

التهاب دهانه رحم که با نام پزشکی «سرویسیت» (Cervicitis) شناخته می‌شود، به التهاب و تحریک بافت پوشاننده دهانه رحم گفته می‌شود. دهانه رحم بخش باریکی از رحم است که به واژن متصل می‌شود و نقش مهمی در سلامت باروری و جلوگیری از ورود عوامل بیماری‌زا به رحم دارد. زمانی که این ناحیه دچار التهاب شود، ممکن است بافت آن متورم، قرمز و حساس گردد. التهاب می‌تواند به‌دلایل مختلفی از جمله عفونت‌های باکتریایی، ویروسی یا قارچی، تماس مکرر با مواد شیمیایی مانند اسپرم‌کش‌ها، یا تحریک فیزیکی ناشی از استفاده نادرست از تامپون یا وسایل پیشگیری از بارداری به‌وجود آید. در برخی موارد، این التهاب بدون علامت است و تنها در معاینه پزشک شناسایی می‌شود.

عکس زخم دهانه رحم

سرویسیت باعث التهاب و قرمزی دهانه رحم می‌شود؛ وضعیتی که معمولاً بدون معاینه پزشکی قابل مشاهده نیست. در ادامه، تصاویری از زخم دهانه رحم را مشاهده می‌کنید:

عکس رحم سالم و ناسالم:

آیا التهاب دهانه رحم خطرناک است؟

زخم دهانه رحم به‌تنهایی خطری جدی برای سلامت زنان ایجاد نمی‌کند. با این حال، اگر زخم با علائمی مانند خون‌ریزی غیرطبیعی، ترشحات بدبو یا درد حین رابطه جنسی همراه باشد، می‌تواند نشانه‌ای از وجود عفونت یا التهاب مزمن باشد که نیاز به درمان دارد.

همچنین در موارد نادر، زخم‌های مزمن دهانه رحم ممکن است با تغییرات پیش‌سرطانی اشتباه گرفته شوند، یا زمینه‌ای برای ایجاد آن فراهم کنند. بنابراین، اهمیت زیادی دارد که با مشاهده علائم غیرعادی به پزشک متخصص زنان مراجعه شود تا از طریق معاینه، پاپ اسمیر یا کولپوسکوپی علت دقیق تشخیص داده شود. تشخیص به‌موقع و دقیق می‌تواند از بروز عوارض جدی‌تر در آینده جلوگیری کند.

علت‌های زخم دهانه رحم

زخم دهانه رحم ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود و معمولاً با تغییرات هورمونی، عفونت یا تحریک‌های فیزیکی مرتبط است. در ادامه، مهم‌ترین علل این وضعیت را بررسی می‌کنیم:

تغییرات هورمونی

افزایش سطح استروژن در دوران بارداری یا هنگام مصرف قرص‌های ضدبارداری می‌تواند باعث رشد سلول‌های غددی در ناحیه داخلی دهانه رحم شود. این سلول‌ها به سطح بیرونی منتقل شده و نسبت به تحریکات محیطی حساس‌تر می‌شوند که این روند می‌تواند به بروز زخم منجر شود.

عفونت‌های مزمن یا عودکننده

عفونت‌هایی مانند کلامیدیا، گنوره‌آ، تریکوموناس یا ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) از عوامل مهم التهاب و زخم دهانه رحم به شمار می‌روند. در صورت عدم درمان مناسب، این عفونت‌ها می‌توانند مزمن شده و به بافت دهانه رحم آسیب وارد کنند.

عفونت‌های باکتریایی

شایع‌ترین علت التهاب دهانه رحم عفونت‌های باکتریایی است، به‌ویژه باکتری‌هایی که از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شوند. بیماری‌هایی مانند کلامیدیا و سوزاک از عوامل مهم بروز التهاب هستند.

عفونت‌های ویروسی

ویروس‌هایی مانند ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) که عامل تب‌خال تناسلی است، و ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) که می‌تواند تغییرات سلولی در دهانه رحم ایجاد کند، می‌توانند منجر به التهاب دهانه رحم شوند.

عفونت‌های قارچی

برخی قارچ‌ها مانند کاندیدا (مخمر) می‌توانند باعث التهاب و تحریک دهانه رحم شوند. این نوع عفونت بیشتر در افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند یا داروهای خاصی مصرف می‌کنند مشاهده می‌شود.

تحریکات شیمیایی و فیزیکی و واکنش‌های آلرژیک

استفاده از محصولات بهداشتی معطر، اسپرم‌کش‌ها، دوش‌های واژینال و تامپون‌های طولانی‌مدت ممکن است باعث تحریک مخاط دهانه رحم و ایجاد التهاب شود. این عوامل باعث آسیب موضعی به بافت می‌شوند و می‌توانند محیط را برای رشد عفونت‌ها مساعد کنند.

به مشاوره نیاز دارید؟ همین الان با دکتر مهشید کریمی تماس بگیرید:

عوامل ایجاد بیماری سرویسیت یا التهاب دهانه رحم

• عفونت‌هایی مانند بیماری سوزاک
• تبخال تناسلی
• کلامیدیا
• ویروس پاپیلومای انسانی hpv منتقله از رابطه جنسی
• واژینوز باکتریایی
• استروژن پایین یا پروژسترون بالا
• آسیب‌های وارده در هنگام زایمان
• استفاده از تامپون
• دیافراگم ، آیودی یا سایر وسایل پیشگیری از بارداری که داخل رحم قرار می‌گیرند
• حساسیت به مواد موجود در اسپرم‌کش‌
• کاندوم لاتکس
• در موارد نادر سرطان

علائم زخم دهانه رحم

علائم زخم دهانه رحم بسته به شدت و علت آن می‌تواند متفاوت باشد. برخی زنان هیچ نشانه‌ای ندارند و تنها در معاینه‌های دوره‌ای زنان مشخص می‌شود، اما در موارد علامت‌دار، نشانه‌هایی ممکن است ظاهر شوند که نباید نادیده گرفته شوند. در ادامه، مهم‌ترین علائم زخم رحم را بررسی می‌کنیم:

ترشحات واژینال غیرطبیعی

افزایش حجم ترشحات واژینال یا تغییر در رنگ و بوی آن می‌تواند نشانه‌ای از وجود التهاب یا عفونت در دهانه رحم باشد. ترشحات زرد، سبز، غلیظ یا بدبو معمولاً نشان‌دهنده عفونت‌های باکتریایی یا انگلی هستند که ممکن است با زخم‌ شدن دهانه رحم همراه باشند. همچنین، گاهی ترشحات کف‌آلود یا چرکی مشاهده می‌شود.

درباره انواع ترشحات واژن بیشتر بخوانید

خون‌ریزی بین قاعدگی یا پس از رابطه جنسی

یکی از نشانه‌های مهم زخم دهانه رحم، خون‌ریزی غیرعادی است. این خون‌ریزی ممکن است در فواصل بین قاعدگی‌ها یا پس از نزدیکی جنسی رخ دهد. در این شرایط، تماس مکانیکی با ناحیه زخمی و ملتهب موجب پارگی مویرگ‌ها و خون‌ریزی می‌شود. مشاهده مکرر چنین حالتی، حتی در صورت کم بودن میزان خون، نیازمند بررسی پزشکی است.

درد یا سوزش هنگام رابطه جنسی

احساس درد، سوزش یا ناراحتی در هنگام رابطه جنسی می‌تواند از نشانه‌های التهاب دهانه رحم و زخم باشد. وجود زخم باعث حساس شدن بافت می‌شود و تحریک آن در زمان دخول می‌تواند موجب درد در ناحیه واژن یا لگن گردد. این علامت ممکن است بر کیفیت رابطه جنسی و حتی روابط زناشویی تأثیر بگذارد.

تشخیص دقیق علت زخم دهانه رحم و انتخاب روش درمانی مناسب از مهارت‌های کلیدی بهترین جراح زیبایی زنان به شمار می‌رود.

احساس فشار یا درد مبهم در ناحیه لگن

برخی زنان دچار درد مبهم، احساس سنگینی یا فشار در قسمت پایینی شکم و لگن می‌شوند. این درد ممکن است دائمی نباشد، اما در برخی مواقع با فعالیت فیزیکی یا نزدیکی شدت می‌گیرد. چنین دردی می‌تواند ناشی از التهاب در بافت‌های داخلی رحم و دهانه رحم باشد.

نبود علائم آشکار

در بسیاری از موارد، زخم دهانه رحم هیچ علامت آشکاری ایجاد نمی‌کند. این موضوع اهمیت انجام معاینات منظم توسط پزشک زنان را دوچندان می‌کند، زیرا زخم‌های بی‌علامت نیز ممکن است زمینه‌ساز عفونت یا مشکلات جدی‌تری شوند.

درمان‌های خانگی زخم دهانه رحم

درمان خانگی زخم دهانه رحم به عنوان مکمل درمان پزشکی کاربرد دارد و می‌تواند به کاهش التهاب، بهبود علائم و پیشگیری از تشدید بیماری کمک کند. با این حال، هیچ‌یک از این روش‌ها جایگزین درمان تخصصی نیستند.

• حمام نشسته با جوشانده بابونه یا آویشن: این گیاهان دارای خاصیت ضدالتهابی و آنتی‌باکتریال هستند و می‌توانند التهاب دهانه رحم را کاهش دهند.
• استفاده از ماست پروبیوتیک طبیعی: مصرف خوراکی یا در برخی موارد استفاده موضعی زیر نظر پزشک برای بازگرداندن تعادل باکتریایی مفید است.
• پرهیز از تحریک دهانه رحم: اجتناب از رابطه جنسی خشن، تامپون و شستشوی داخلی واژن توصیه می‌شود.
• رعایت بهداشت فردی: شست‌وشوی ناحیه تناسلی با آب ولرم و استفاده از صابون‌های ملایم و بدون عطر، بدون شست‌وشوی داخلی واژن. تعویض منظم لباس زیر و استفاده از لباس‌های نخی که تهویه مناسبی دارند.
• مصرف مواد ضد التهاب طبیعی: استفاده از آب گرم برای شست‌وشوی خارجی به کاهش التهاب کمک می‌کند. مصرف مواد غذایی ضد التهاب مانند عسل، زنجبیل، زردچوبه و چای سبز می‌تواند سیستم ایمنی را تقویت کند.
• استراحت کافی و کاهش استرس: استرس می‌تواند عملکرد سیستم ایمنی را تضعیف کند و روند بهبودی را کند کند، پس خواب کافی و مدیریت استرس اهمیت زیادی دارد.
• نوشیدن آب کافی: نوشیدن میزان مناسب آب به حفظ سلامت کلی بدن و پیشگیری از عفونت‌های ادراری کمک می‌کند.

هرگونه درمان گیاهی یا خانگی باید با نظر پزشک متخصص همراه باشد تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود.

درمان پزشکی التهاب دهانه رحم

درمان التهاب دهانه رحم (سرویسیت) به علت اصلی ایجاد آن بستگی دارد. نخستین گام در درمان، تشخیص دقیق عامل ایجادکننده التهاب از طریق معاینه بالینی، نمونه‌برداری از ترشحات و آزمایش‌های مرتبط است. پس از شناسایی علت، پزشک بهترین روش درمانی را انتخاب می‌کند. در ادامه، رایج‌ترین روش‌های درمان این بیماری معرفی می‌شوند.

آنتی‌بیوتیک‌ها

در صورتی که التهاب ناشی از عفونت باکتریایی باشد (مانند کلامیدیا یا سوزاک)، پزشک آنتی‌بیوتیک مناسب تجویز می‌کند. استفاده از داروهایی مانند آزیترومایسین، داکسی‌سایکلین یا سفالوسپورین‌ها بسته به نوع عفونت متداول است.

داروهای ضدویروسی

اگر ویروس‌هایی مانند HSV (ویروس تب‌خال) عامل التهاب باشند، داروهای ضدویروسی مانند آسیکلوویر یا والاسیکلوویر تجویز می‌شوند.

داروهای ضدقارچ

در صورت وجود عفونت قارچی (مانند عفونت با کاندیدا)، کرم‌ها یا قرص‌های ضدقارچ مانند فلوکونازول استفاده می‌شوند.

درمان شریک جنسی

در مواردی که التهاب به‌دلیل بیماری‌های مقاربتی ایجاد شده باشد، لازم است شریک جنسی نیز هم‌زمان تحت درمان قرار گیرد تا از بازگشت عفونت جلوگیری شود.

درمان‌های موضعی یا تهاجمی (در صورت مزمن بودن)

در موارد نادر که التهاب مزمن است یا بافت دهانه رحم آسیب دیده است، ممکن است از روش‌های انجماد درمانی (کرایوتراپی)، انجماد درمانی (کرایوتراپی) و برداشتن ناحیه آسیب‌دیده با جراحی جزئی استفاده شود.

بهترین پماد برای زخم دهانه رحم

درمان موضعی زخم دهانه رحم معمولاً با تجویز پمادهایی انجام می‌شود که بسته به علت زخم، ممکن است آنتی‌بیوتیک، ضدالتهاب یا ضدقارچ باشند.

• مترونیدازول واژینال: مؤثر در درمان عفونت‌های بی‌هوازی و التهاب‌های ناشی از باکتری
• کلیندامایسین واژینال: آنتی‌بیوتیکی قوی با اثرگذاری بر عفونت‌های باکتریایی مزمن
• تریامسینولون: پماد ضدالتهاب قوی برای کاهش التهاب مخاط
• نئومایسین یا نیتروفورانتوئین: برای موارد خفیف عفونت

نوع پماد بر اساس علت زمینه‌ای زخم توسط پزشک تعیین می‌شود و استفاده خودسرانه به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

بهترین دارو برای زخم دهانه رحم

درمان دارویی زخم دهانه رحم بسته به عامل زمینه‌ای آن متفاوت است. در مواردی که زخم به دلیل عفونت باکتریایی، قارچی یا ویروسی ایجاد شده باشد، پزشک ممکن است یکی از درمان‌های زیر را تجویز کند:

• آنتی‌بیوتیک خوراکی مانند آزیترومایسین یا داکسی‌سایکلین برای درمان عفونت‌های باکتریایی دستگاه تناسلی
• داروهای ضدقارچ مانند فلوکونازول برای درمان عفونت‌های قارچی واژن
• داروهای ضد ویروسی مانند آسیکلوویر در صورت وجود ویروس‌هایی مانند HSV
• قرص‌های تنظیم‌کننده هورمون در زنانی که علت زخم، اختلالات هورمونی است

در موارد مزمن یا مقاوم به درمان، ممکن است از روش‌های مداخله‌ای مانند کرایوتراپی (فریز کردن با نیتروژن مایع) یا سوزاندن با لیزر استفاده شود.

آیا التهاب دهانه رحم مانع بارداری می‌شود؟

التهاب دهانه رحم می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در کاهش شانس بارداری باشد، به‌ویژه زمانی که این التهاب مزمن یا درمان‌نشده باقی بماند. دهانه رحم نقش مهمی در انتقال اسپرم از واژن به رحم ایفا می‌کند. زمانی که این ناحیه دچار التهاب می‌شود، محیط داخلی آن ممکن است برای حرکت و بقای اسپرم نامناسب گردد. بنابراین التهاب رحم به طور غیر مستقیم باعث ناباروری می‌شود.

اختلال در ترشحات دهانه رحم

 التهاب می‌تواند ترکیب و غلظت ترشحات دهانه رحم را تغییر دهد. این ترشحات در حالت طبیعی به حرکت و تغذیه اسپرم کمک می‌کنند، اما در صورت التهاب ممکن است چسبناک، اسیدی یا دارای سلول‌های ایمنی بیش از حد باشند که مانع رسیدن اسپرم به تخمک می‌شود.

کاهش کیفیت پوشش داخلی دهانه رحم

التهاب مزمن می‌تواند بافت دهانه رحم را تخریب کند و قابلیت آن در محافظت و حمایت از اسپرم را کاهش دهد.

افزایش خطر عفونت‌های بالارونده

 اگر التهاب ناشی از عفونت‌های منتقله از راه جنسی مانند کلامیدیا یا سوزاک باشد و به رحم و لوله‌های فالوپ گسترش یابد، ممکن است منجر به بیماری التهابی لگن (PID) و انسداد لوله‌ها شود که خود یکی از علل ناباروری است.

التهاب رحم در پاپ اسمیر

پاپ اسمیر (Pap smear) یکی از روش‌های مهم غربالگری و بررسی سلامت دهانه رحم است که معمولاً به‌منظور تشخیص تغییرات سلولی، عفونت‌ها و التهاب انجام می‌شود. در نتیجه آزمایش پاپ اسمیر، ممکن است وجود التهاب در بافت دهانه رحم گزارش شود که این موضوع می‌تواند نشانه‌ای از واکنش بدن به عفونت یا تحریکات مختلف باشد. در نمونه‌برداری پاپ اسمیر، سلول‌های دهانه رحم زیر میکروسکوپ بررسی می‌شوند. در صورت وجود التهاب، معمولاً نشانه‌هایی مانند افزایش تعداد سلول‌های التهابی (لنفوسیت‌ها، نوتروفیل‌ها و ماکروفاژها) مشاهده می‌شود. همچنین ممکن است سلول‌های پوششی دچار تغییرات واکنشی ناشی از التهاب باشند.

سخن پایانی

زخم دهانه رحم یکی از مشکلات شایع در زنان، به‌ویژه در سنین باروری است. اگرچه اغلب موارد خوش‌خیم و بی‌خطر هستند، اما در صورت بروز علائم مانند خون‌ریزی، ترشحات غیرطبیعی یا درد در ناحیه لگن باید جدی گرفته شوند. مراجعه به پزشک متخصص زنان، تشخیص دقیق با معاینه و پاپ اسمیر، و پیگیری درمان مناسب می‌تواند از پیشرفت بیماری یا بروز عوارض جلوگیری کند.

در کنار درمان دارویی، رعایت بهداشت جنسی، اجتناب از تحریکات موضعی و استفاده از درمان‌های مکمل خانگی با نظر پزشک می‌تواند روند بهبود را تسریع کند. زنان باید نسبت به سلامت دستگاه تناسلی خود آگاهی کافی داشته باشند و معاینات دوره‌ای را جدی بگیرند.

پرسش و پاسخ زخم دهانه رحم